شباهنگ

استاندارد های اسلامی و بین المللی در حمایت از حق(کار، تحصیل و آزادی) زنان

قسمت اول:

در عصر حاضر حضور و فعالیت زنان در عرصه های متنوع حیات جمعی در سطح جهانی و داخلی مسله مهم و قابل توجهی است و نقش ارزنده ی زنان در توسعه ی جوامع انسانی غیر قابل انکار است. به دلیل نقش روز افزون زنان در سطوح مختلف هم از منظر اسلامی و اسناد بین المللی به اشکال مختلف از حق زن در عرصه های مختلف حمایت و پشتبانی شده است.

تلاش این نوشتار در سلسله یاداشت های « تحت عنوان استنانداردهای بین المللی و اسلام در حمایت از حقوق اجتماعی و سیاسی زن»، این است که تصویر روشنی از حقوق زن را ارائه نماید.

موضوع امامت و زعامت سیاسی - دینی جامعه از موضوعات کلیدی و راهبردی در اسلام است، موضوع که بعد از رحلت پیامبر اسلام به فاصله اندک (در حال که علی(ع) مشغول کفن و دفن بدن مطهری پیامبر(ص) بود) موضوع اختلاف و مناقشه قرار گرفت. بعد از آن همیشه مورد بحث گفتگو بوده است، وجدان پرسش گر و کنجکاوی جامعه همواره بدنبال یافتن این پاسخ بود که آیا مسئله امامت و زعامت دینی و سیاسی جامعه در حوزه علم کلام قرار دارد یا علم فقه.نظریه سازان اهل سنت، مسئله امامت را مسئله‏ای فقهی می‏دانند و می‏گویند اگر در علم کلام از آن بحث‏ می‏شود، از این روست که مخالفان ما از امامت در کتب کلامی خود بحث کرده‏اند و ما(اهل سنت) برای بحث و گفتگو با ایشان از آن در علم کلام بحث می‏کنیم.در مقابل، شیعه بر آن است که امامت موضوعی کلامی است.

برای قوی شدن سخت باید تلاش کرد!
امام رضا (ع) در باره تلاش نکردن، می فرماید:
مَن سَألَ اللّه َ التَّوفیقَ و لَم یَجتَهِد فَقَدِ استَهزَأَ بِنَفسِهِ
هر کس از خدا توفیق بخواهد و تلاش نکند، خود را مسخره کرده است.(میزان الحکمه، ج 2790 ) بر این اساس،
مسیر رسیدن به هدف از تلاش می گذرد ، بدون تلاش و پشت کار آرزوی دست یافتن به پیروزی، خواست بیهوده و عبث است،لذا اگر جامعه و ملتی بخواهد به قله های قدرت، موفقیت و عزت دست یابند، باید بدون وقفه تلاش نمایند. مولفه های عزت در عصر حاضر، قدرت اقتصادی. فرهنگی است. بیانی قدرت نرم مهم ترین عامل غلبه و فائق آمدن بر وضعیت حاکم و عبور از مشکلات جاری در افغانستان است. بنابراین، برای عبور از وضعیت بحرانی امروز و خلق وضعیت مطلوب باید سخت تلاش کرد.
فرارسیدن شهادت حضرت علی‌بن‌موسی‌الرضا(علیه‌السلام) بر عموم مسلمانان تسلیت باد.

در سوگ پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم.
از همان لحظه که خورشید آخرین پیامبر غروب کرد،
تاریک‌ترین شبِ تاریخ آغاز شد.
خورشید پشت ابر!
ابرهای غیبت را با دستان مهربانت کنار بزن
که بیش از همیشه، زمین به گرمای وجودت و زمان به درخشش نورت محتاج است.
مصیب رحلت پیامبر اسلام، بزرگترین و غم انگیز ترین مصيبت تاریخ اسلام است، با رحلت آن انسان کامل ارتباط بین زمین و آسمان قطع شد. اندوه بی بی پایان عالم اسلام را فرا گرفت. آن هنگام در بیان امیر بیان رهبر عدالت خواهان علی علیه السلام چنین توصیف گردیده است.

وَ لَقَدْ قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ وَ إِنَّ رَأْسَهُ لَعَلَى صَدْرِي وَ لَقَدْ سَالَتْ نَفْسُهُ فِي كَفِّي فَأَمْرَرْتُهَا عَلَى وَجْهِي وَ لَقَدْ وُلِّيتُ غُسْلَهُ وَ الْمَلَائِكَةُ أَعْوَانِي، ضَجَّتِ الدَّارُ وَ الْأَفْنِيَةُ، مَلَأٌ يَهْبِطُ وَ مَلَأٌ يَعْرُجُ وَ مَا فَارَقَتْ سَمْعِي هَيْنَمَةٌ، مِنْهُمْ يُصَلُّونَ عَلَيْهِ حَتَّى وَارَيْنَاهُ فِي ضَرِيحِهِ.

رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در حالى كه سرش بر روى سينه ام بود قبض روح گرديد، و جان او در كف من روان شد آن را بر چهره خويش كشيدم. متصدّى غسل پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم من بودم، و فرشتگان مرا يارى مى كردند، گويا در و ديوار خانه فرياد مى زد. گروهى از فرشتگان فرود مى آمدند و گروهى ديگر به آسمان پرواز مى كردند. گوش من از صداى آهسته آنان كه بر آن حضرت نماز مى خواندند، پر بود، تا آنگاه كه او را در حجره اش دفن كرديم.

نهج‌البلاغه. خطبه_197

سالروز رحلت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و شهادت جگرگوشه‌اش، امام حسن مجتبی علیه‌السلام تسلیت باد.

رحلت پيامبر اعظم(ص) و شهادت سبط اكبر شان امام حسن مجتبي(ع) بر عموم مسلمانان تسليت باد.

امروز 28 صفر، سالروز وفات پیامبر گرامی اسلام اسلام و نوه بزرگ ايشان امام حسن مجتبي(ع) است. امروزه بیشترین نیاز جامعه ما به تعاليم پیامبر، خردگرایی و عقل مداری اوست. چرا كه بدترین ستم ها و رفتار خارج از مدار عقل و منطق در تاريخ اسلام ، زشت ترين جنايت، متأسفانه در زیر نام دین پیامبری و به نام شریعت او صورت گرفته، می‌‌گیرد. انساني که برای کامل کردن فضليت، خوبيها، باز گرداندن کرامت انسانی از جمله کرامت و حقوق انسانی زن و مکارم اخلاق بشريت مبعوث شده بود. امروز متاسفانه گروه حاکم در کشور با استفاده از انواع روش‌ها بدنبال ظلم به انسانیت و کرامت اوست. باسوء استفاده از قدرت، زنان را از حقوق اسلامی و انسانی شان محروم ساخته اند. سرمایه‌های اجتماعی یک ملت را در معرض نابودی قرار داده است. فاجعه این جاست که همه ی این فجایع دردناک تحت نام دین و شریعت این پیامبر بزرگ در جامعه امروزی جاری است.

(متن نامه علامه فیض محمد کاتب هزاره به امیر حبیب الله خان)

فدای حضور ملاطفت ظهور عدالت نشور والا شوم چون به مدلول إن الدين عند الله الإسلام رشته ی اتحاد و اتفاق اسلامیت عموم رهروان طریفِ انیق آیین محمدی به مؤدَاى كُلّ مَن قال لا إله إلا الله محمد رسو الله مُسلِمٌ بالاتفاق، مرتبط و منعقد است، و رتبه ی اساس اجتماعیه ی ایشان به فحوای «لا تقولوا لِمَن القى السلام لَستَ مؤمناً موحداً»؛ ما مردم هزاره، گروه مهاجر افغان (کوچی ها) را به سیاق سراپا وفاق «إنّما المؤمنون إخوة»، برادر دينى خُلان روحانی خویش دانسته به مضمونِ صدق مشحون «يا أيها الذين آمنوا ادخُلُوا في السلم كافه»، رعایت و حمایت ایشان را که از اطاعت کفر سر برتاییده جانب مملکت اسلام شتاییده اند، قطع نظر از حکم ،پادشاه لازم و متحتم میشماریم و قرار [آیه] کریمه «وَالَّذِينَ ءَامَنُوا وَهَاجَرُوا وَجْهَدُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَالَّذِينَ ءَاوَوا وَنَصَرُوا أُولئِكَ هُمُ الْمُؤْمِنُونَ حَقًّا لَّهُم مَّغْفِرَةٌ وَرِزْقٌ كَريمٌ»، جا و ماوا دادن و یاری کردن ایشان را موجب ثبات ایمان، و مورث وفاق، و باعث جمعیت و اتفاق میپنداریم و کارکنان و مأمورین متعصبهی دولت بر خلاف این عقیده و پندار ما بیچاره گان، سالک مسلک وساوس شیطانی و هواجس نفسانی شده، و گوش و هوش به نهی «وَلا تَأْكُلُوا أَمْوالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْباطِلِ وَتُدْلُوا بِها إِلَى الْحُكّامِ لِتَأْكُلُوا فَرِيقاً مِنْ أَمْوالِ النَّاسِ بِالإِثْمِ وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ» که خداوند منع فرموده ننهاده مزارع و مساقات چهارلک خانوار را بر طبق مرام خود و وفق «فَبَدَّل الَّذِينَ ظَلَمُوا قَوْلًا غَيْرَ الَّذِي قِيلَ لَهُمْ»، به پنج هزار و هفتاد و شش نفر ذکور و اناث و پسران و دختران مهاجر و ناقل کوچیهای افغانی و هندی داده اند چنانکه یک نفر از ایشان در چند موضع مزرع و مرتع به خلاف دستورالعمل پادشاهی متصرف آمده، صدمه و لطمه بزرگ بر قوه اجتماعیه اسلامیه داخله مملکت و تمدن بشریت رعیت دولت و وسعت ارزاق و کثرت تعداد نفوس زده اند، که از این کردار ناهنجار ،ایشان خسارت و زیان زیاد در عواید و فواید دولت نیز وارد آمده است. اکنون انتشار اشتهارات مراجعت آیاتِ عدالت سمات هزاران خانوار نفوس از فراریان مردم هزاره از خارج و داخل مملکت که اراضی و عقار ایشان را افغان مهاجر و ناقل تصاحب کرده است گردآمده؛ از عدم مسکن و مزرع و مرتع حیران و سرگردان و مترصد و منتظر اجرای امر و احسان حضرت والا که فرموده میباشد که شخص امین با دینی را که خادمِ صادق دولت و خیرخواه ملت باشد ممیز این امر قرار داده، با یک نفر مساح، که در پیمایش اراضی مُثلث را از مُربع و مُسدّس را از ذوالشرف فرق بتواند و تفریق در اشکال هندسی نهد و عده ای از میرزادگان که به حضور در دسته میراسپور ملازمت دارند و دو نفر مساح از افغان مأمور شوند تا به اتفاق ممیز و ،مفتش اراضی و مزارع متصرفه مهاجر و ناقل را در قید طناب و تعداد جریب آورده بر طبق دستورالعمل پادشاهی مزرع و مرتع به نفوس ذکور و اناث ایشان بدهند؛ که حل این مسأله : وجه صواب به روی روز آمده دغدغه در خاطر والا و غربای هزاره نماند و گروه مهاجر و ناقل افغان(کوچیهای پشتون از داخل و خارج از قوه به فعل آمدن این کار خجسته آغاز فرخنده فرجام رنجه خاطر و دلگیر نبوده، جاده پیمای طریق ممنوع ولا تكونوا كالذين تفرقوا اختلفوا من بعد ما جائهم البيات و أولئك لهم عذاب الیم نشوند و افتراق و اختلاف را در دل و دماغ راه ندهند، و باید به بودن مردم هزاره در این مملکت راضی باشند زیرا نظر به اتحاد اسلامیت و اطاعت دولت و قوهء اجتماعیت حامی و معاضد همدیگرند. و اگر اراضی متصرفه ایشان از تعداد نفوس ایشان کمی ،کند مردم هزاره حاضرند که املاکی که در دست تملک دارند به ایشان بدهند و همچنین آنان نیز بایست به خسارت دولت و تشتت و قلّت ملت و تفرقه اجتماعیت راضی نشوند، و افزون از دستورالعمل ،پادشاهی که هر واحدی از ذکور سه جریب و اناث دو جریب زمین نگیرند و با مردم هزاره بگذراند، تا جانبین برادروار زیست و گذران نموده به همان قدر معین و مقرر قناعت ورزند چون حضرت والا حبیب الله پارسال فرموده بود که چند تن از مردم هزاره نیز با سردار گل محمدخان بروند و ایشان هزاره ها توان مخارج سفر را نداشتند و هم فراریان ایشان حاضر نیامده بودند فرمودهء والا به تعویق افتاد. اکنون یادآوری شد که امر جهان مطاع به عمل اجرا آید.» والسلام.

سراج التواريخ، جلد ۴ بخش ۳ صفحات ۲۰۶ - ۲۰۸ ــ
کابل انتشارات امیری چاپ اول ۱۳۹۰

طبیعتِ استبداد انحطاط است!
فساد اصول حکومت استبدادی
اساس حکومت استبدادی لاینقطع فاسد می‌شود، زیرا ذاتاً فاسد است. حکومت‌های دیگر بدین جهت از بین می‌روند که حوادث خاصی اصول آن‌ها را نقض می‌کند، اما حکومت استبدادی به اقتضای عیب داخلی خود فاسد می‌شود ...
پس استبداد ادامه پیدا نمی‌کند، مگر وقتی که اوضاع ناشی از مقتضیات زمان یا آب و هوا و مذهب یا وضع و قریحه‌ی ملت آن را مجبور کنند که ترتیبی را مراعات نماید و تابع یک قاعده‌‌ای بشود. این عوامل در طبیعت آن زودتر موثر واقع می‌شود اما آن را تغییر نمی‌دهد و ظلم و درندگی استبداد سر جای خود باقی می‌ماند، منتها برای مدت محدودی ضعیف شده است.

کتاب روح‌القوانین
نوشته: مونتسکیو
کتاب هشتم، فصل ۱۰ صفحه‌ی ۲۴۴

رنج در دنیا مفتاحِ گنج است.
روز اربعین حسینی. (1402) توفیق نصیبم شد، رفتم دفتر حضرت آیت الله العظمی فاضل بهسودی. روحانی به اسم رمضان مهدوی صحبت داشت، به ارتباط مهاجرت، شرایط و دستاوردهای مهاجرت و این که اسلام با تکیه بر دو عنصر مهاجر و انصار توسعه و گسترش یافته است. نقش مهاجرین را در توسعه و پیشرفت جوامع انسانی ارزشمند دانست. در پایان به نکته ای اشاره کرد که خوشم آمد. گفت: بنی آدم در رنج می درخشد. در گنج می پوسد.
بنی آدم در رنج می درخشد.... برای جوانان ما پیام بس مهم دارد. امروز افغانستان از مشکلات متعدد رنج می برد، برای عبور از وضعیت موجود رسیدن به وضع مطلوب ما نیازمند تلاش مستمر و داوم دار و شبانه روزی هستیم. بدون تردید علاج و نسخ شفاء بخش، بحران های جاری تلاش و مقاومت است. در سایه تلاش بی امان ما می توانیم بر مشکلات موجود غلبه کنیم و بر آن فائق آییم.
بدون شک در خلق تمدن اسلامی و ساير تمدن های بزرگ گروه مهاجر نقش بی بدیل داشته اند. در پايان نقل این جمله که یادم نیست از کی ولی جای خواندم. برای تان باز گو می کنم.
رنج در دنیا مفتاحِ گنج است! دست‌های دنیایی جعفر بن ابي‌طالب و ابوالفضل عباس‌(ع) را ستاندند تا ایشان را بال‌هایی بهشتی ببخشند! اگر كسی فکر کند كه بی‌درد و رنج و بلا پای در جنتِ رضوانِ حق خواهد نهاد، سخت در اشتباه است ... یا بدون رنج به قله عزت دست یابد.

نقش اربعین در شکل دهی هویت شیعیان

اربعین حسینی جایگاه ویژه‌ای در مکتب تشیع داشته و دارد همه ساله همچون عاشورا و تاسوعای حسینی از سوی عاشقان و شیفتگان و رهروان راه حق، عدالت و آزادی گرامی داشته می شوند، شیعیان و مسلمانان با برگزاری مراسم‌ها و اعمال مختلف، گرامی می دارند.

مطابق روایت موجود در متون روایی گرامی داشت اربعین بخش از هویت شیعی تلقی شده است، در روایتی که «شیخ طوسی» از امام حسن عسکری(علیه السلام) نقل کرده، چنین آمده است: نشانه‌های مؤمن( شیعه) پنج چیز است: به جای آوردن پنجاه و یک رکعت نماز (۱۷ رکعت نماز واجب و ۳۴ رکعت نافله) و زیارت اربعین (امام حسین(علیه السلام) در این روز و انگشتر را بر دستِ راست نهادن، و پیشانی را به هنگام سجده بر خاک گذاردن و بسم الله الرّحمن الرّحیم را در نماز بلند گفتن.

قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم : طَلَبُ الْعِلْمِ فَرِیضَهٌ عَلَى کُلِّ مُسْلِمٍ وَ مُسْلِمَه.

حق تحصیل جزء حقوق بشری است، رعایت آن از سوی کشور ها الزامی است.
جامعه عقب مانده وقتی به شگوفایی و توسعه دست می یابد که عنصر محوری آن «علم» باشد.پیامبر اعظم حضرت محمد مصطفی (ص) نفرمود که طلب علم واجب است، بلکه فرمود: طلب علم «فَرِیضَهٌ» است؛ این «تا»ی فریضه، تای مبالغه است، یعنی یادگرفتن و علم آموزی بسیار بسیار واجب است، در کشوری که حاکمان آن ادعای مسلمان بودن دارند. نصف جامعه از حق کسب دانش محرم کرده اند. حق تحصیل و آموزش، حقوق بشری هستند.

پس از فرو ریختن نظام زندگی بشر، و توسعة ظلم و بی عدالتی و خود آگاهی و توجه مردم برای ضرورت و تحول در وضع موجود از یک سو و از جانب دیگر مبارزه­ی عده­ای از مؤمنان، نیکان و منتظران واقعی ظهور، بشر به یک حکومت و دولتی فراگیر و آمیخته از خوبیها دست می­یابد، که از آن به عنوان دولت کریمه یا مدینه فاضله یاد شده است.

حال سوال این است که این دولت کریمه چیست؟ و دارای چه ویژگی­ها و صفات است؟ به صورت خلاصه می­توان گفت. اگر نظام واجد دو خصلت و ویژگی باشد، می شود دولت کریمه؛ یعنی قانون برتر و مدیریت برتر. قانون برتر چه صفات و ویژگی دارد؟ اگر قانون و مقرراتی دارای این دو صفت ممتاز و عالی بود، می­شود قانون بر تر: یکی از خطا و انحراف مصون باشد؛ یعنی در وضع و جعل قوانین احتمال خطا و انحراف وجود نداشته باشد؛ دوم فراگیر و همه شمول باشد، به این معنی که تمام ابعاد زندگی انسان را پوشش بدهد، به عبارتی فرا زمانی و فرا مکانی باشد.

موضوع امامت و زعامت دینی- سیاسی جامعه از موضوعات کلیدی و راهبردی در اسلام است؛ موضوع که اصل و ضرورت آن در بین مذاهب اسلامی مورد وفاق و اجماع است. اما در کیفیت و چگونگی تعیین آن بین مسلمانان اختلاف جدی وجود دارد، امامت در مرزگذاری بین شیعه و سنی در طول تاریخ نقش جدی ایفا نموده و بعد از رحلت پیامبر اسلام به فاصله اندک (در حال که علی(ع) مشغول کفن و دفن بدن مطهری پیامبر(ص) بود) عدة در سقیفة بنی ساعده دور هم جمع شدن در غیاب حضرت علی(ع) در مورد امامت تصمیم گیری نمودند، همین اقدام و عملکرد تعدادی از صحابه اساس اختلاف و دو دستگی را در میان مسلمانان باعث شد. موضوعی که بعد از آن تاریخ هماره مورد بحث گفتگو بوده است، وجدان پرسش­گر و کنجکاوی جامعه همواره بدنبال یافتن این پاسخ بود که آیا مسئله امامت و زعامت دینی و سیاسی جامعه در حوزه علم کلام قرار دارد یا علم فقه. نظریه سازان اهل سنت، مسئله امامت را مسئله‏ای فقهی می‏دانند و می‏گویند اگر در علم کلام از